Ngày nay, vô số
nhóm và cá nhân đang lên tiếng đòi chúng ta phải xem lại quan hệ của mình với
mẹ trái đất. Từ nhóm Hòa bình Xanh, đến các nhóm môi trường khác nhau, từ các
nhóm Kitô giáo cũng như các tôn giáo khác, đến tiếng nói của nhiều cá nhân, tất
cả đều lên tiếng đòi chúng ta hãy bớt bị mắt, hãy bớt thiếu suy nghĩ, và bớt vô
tâm về quan hệ của chúng ta với trái đất. Mỗi ngày, các bản tin thời sự loan
báo cho thấy, khi thiếu, rất thiếu suy tính nghiêm túc, chúng ta đang làm ô
nhiễm địa cầu, vắt cạn kiệt tài nguyên, tạo nên những bãi rác khổng lồ, xả khí
carbon độc hại vào bầu khí quyển, làm biến mất hàng ngàn loài, gây hại cho
không khí và nguồn nước, và làm mỏng đi tầng ozone. Và lời kêu gọi phát đi
rằng: hãy sống đơn giản hơn, dùng ít tài nguyên hơn, cắt giảm khí carbon, và cố
gắng tái chế bất kỳ thứ gì đã dùng càng nhiều càng tốt.
Lời kêu gọi
này, tất nhiên rất tốt và rất quan trọng. Không khí chúng ta thở ra, là không
khí chúng ta hít vào, nên cần phải cẩn thận về những gì chúng ta thở ra. Hành
tinh này là nhà, và chúng ta cần phải bảo đảm rằng, về lâu dài, trái đất có thể
cho chúng ta một mái nhà nuôi dưỡng và thoải mái.
Nhưng, sự thật
cũng là, còn có một lý do khác rất quan trọng, vì sao chúng ta phải đối xử với
mẹ trái đất một cách tôn trọng và cẩn trọng hơn. Đó chính là vì, Chúa Kitô hết
sức gắn bó với thiên nhiên, và một lý do Ngài đến địa cầu cũng là để cứu chuộc
vũ trụ vật lý này. Điều này ngụ ý gì đây?
Tôi xin mở đầu
bằng một câu chuyện: Linh mục Pierre Teilhard de Chardin vừa là nhà thần học
vừa là khoa học gia, khi cha nói chuyện với một viên chức Vatican, họ đang mơ
hồ về các bài viết và các hoài nghi giáo lý của cha, đã hỏi cha: ‘Cha đang cố
làm gì trong các bài viết của mình?’ Teilhard trả lời, ‘Tôi đang cố viết ra một
Kitô học đủ rộng để thể hiện trọn vẹn Chúa Kitô, vì Chúa Kitô không phải chỉ là
một sự kiện nhân học, nhưng còn là một hiện tượng vũ trụ.’ Nói đơn giản,
thì Teilhard đang nói rằng Chúa Kitô không chỉ đến để cứu con người, tất nhiên
điều này đúng, nhưng Ngài còn đến để cứu địa cầu, mà con người chỉ là một phần
trong đó.
Khi nói như
thế, Teilhard có một căn cứ Kinh thánh vững vàng. Nhìn vào Kinh thánh, chúng ta
thấy rõ ràng rằng, Chúa Kitô không chỉ đến để cứu con người, nhưng Ngài đến để
cứu thế giới. Ví dụ như, thư gởi tín hữu Colôsê (1, 15-20) ghi lại một tán ca
cổ của Kitô giáo, khẳng định Chúa Kitô là một lực sống động trong công trình
tạo dựng nguyên thủy (‘mọi sự đều được tạo dựng qua Ngài’) và Chúa Kitô cũng là
điểm tận cùng của mọi lịch sử, dù là nhân loại hay vũ trụ. Thư gởi tín hữu
Ephêsô, cũng ghi lại một tán ca khác (1, 3-10), có ý tương tự như vậy, còn thư
gởi tín hữu Roma (8,19-22) thì còn rõ ràng hơn khi quả quyết rằng tạo vật vật
chất, mẹ trái đất và vũ trụ vật lý của chúng ta ‘đang rên xiết’ chờ sự cứu rỗi
của Chúa Kitô. Các bản văn này, khẳng định rằng thế giới vật chất là một phần
dự định của Thiên Chúa cho sư sống thiên đàng bất diệt.
Nếu đào sâu
những ngụ ý này, chúng ta thấy được những gì? Có một số nguyên tắc rất rõ ràng
rằng: Thứ nhất, không chỉ nhân loại, mà cả thiên nhiên được Chúa Kitô cứu độ.
Thế giới không chỉ là một vũ đài trên đó lịch sử nhân loại diễn ra, nhưng nó có
ý nghĩa và giá trị cố hữu vượt ngoài những gì nhân loại chúng ta nghĩ đến.
Thiên nhiên vật chất, là anh chị em với chúng ta trong hành trình hướng về
chung cuộc lịch sử mà Thiên Chúa dự định. Chúa Kitô cũng đến để cứu độ trái
đất, chứ không chỉ những con người chúng ta đang sống trên đó. Tạo vật vật lý
cũng sẽ đi vào tổng hòa chung cuộc lịch sử, là thiên đàng.
Thứ hai, điều
này nghĩa là thiên nhiên có quyền cố hữu, chứ không phải là những quyền chúng
ta thích thì cho. Và như thế nghĩa là, việc làm xấu đi hay xâm phạm thiên
nhiên, không chỉ là các vấn đề pháp lý hay môi trường, nhưng chính xác là vấn
đề luân lý. Chúng ta đang xâm phạm các quyền cố hữu của một người (hay một sự)
nào đó. Do đó, khi chúng ta vô ý ném một lon coca bừa bãi, chúng ta không chỉ
phạm luật, mà xét theo một mức độ sâu xa hơn, chúng ta còn đang làm bẽ mặt Chúa
Kitô. Chúng ta cần phải tôn trọng thiên nhiên, không phải trên hết là để, thiên
nhiên không bật lại chúng ta và trả lại chúng ta sự ô nhiễm ngột ngạt, nhưng là
vì, thiên nhiên, như nhân loại, cũng có các quyền của mình. Đây là một giáo lý
ít khi được thừa nhận.
Cuối cùng,
nhưng không kém quan trọng, là khi hiểu được chiều kích vũ trụ của Chúa Kitô,
và ý nghĩa quan hệ của chúng ta với mẹ trái đất và vũ trụ, cho chúng ta một sự
thật không thể chối cãi rằng, cuộc hành trình tìm kiếm thông hiệp và hợp nhất
trong Nước Thiên Chúa (hành trình đến thiên đàng) không chỉ là hành trình kêu
gọi chúng ta có mối quan hệ đúng đắn với Thiên Chúa và tha nhân, nhưng còn là
kêu gọi có mối quan hệ đúng đắn với tạo vật vật chất nữa.
Chúng ta là
nhân loại với thân xác sống trên địa cầu, chứ không phải là các thiên thần
không thể xác trên thiên đàng, và Chúa Kitô đến để cứu cả hồn lẫn xác chúng ta,
mà ngài cũng đến để cứu nền tảng vật chất mà chúng ta đang sống trên đó, bởi
chính Chúa là hình mẫu mà thế giới vật chất này được tạo thành qua Ngài.
Ronald
Rolheiser
J.B. Thái Hòa
dịch
Nguồn:Phanxico.vn